Halkı kin ve düşmanlığa tahrik veya aşağılamaMadde 216- (1) Halkın sosyal sınıf, ırk, din, mezhep veya bölge bakımından farklı özelliklere sahip bir kesimini, diğer bir kesimi aleyhine kin ve düşmanlığa alenen tahrik eden kimse, bu nedenle kamu güvenliği açısından açık ve yakın bir tehlikenin ortaya çıkması halinde, bir yıldan üç yıla kadar hapis cezası ile cezalandırılır.(2) Halkın bir kesimini... +Devamını oku
Taksirle Ölüme Sebebiyet Verme Suçu, Cezası Davası
TAKSİRLE ÖLÜME SEBEBİYET VERME SUÇU VE TÜRK CEZA HUKUKUNDAKİ DÜZENLEMESİ
1. Giriş
Taksirle ölüme sebebiyet verme suçu, Türk Ceza Hukuku’nda dikkat çeken ve uygulamada oldukça sık karşılaşılan bir suç tipidir. Bu suç tipi genellikle trafik kazaları, iş kazaları, ihmali davranışlar veya öngörülebilir tehlikelerin dikkate alınmaması gibi durumlar sonucunda meydana gelmektedir. Türk Ceza Kanunu, suçun oluşması için failin kastının bulunmamasını, ancak dikkat ve özen yükümlülüğüne aykırı bir davranış sonucu bir kimsenin ölümüne neden olunmasını aramaktadır. Bu bağlamda, taksirle ölüme sebebiyet verme suçu, hem ceza sorumluluğu hem de kusur değerlendirmesi açısından önemli hukuki meseleler barındırmaktadır.
2. Taksir Kavramı ve Hukuki Tanımı
Taksir, Türk Ceza Kanunu’nun 22. maddesinde tanımlanmıştır. Buna göre, dikkat ve özen yükümlülüğüne aykırı bir davranışla suçun neticesinin öngörülememesi durumunda taksirden söz edilir. Kanun, ayrıca bilinçli taksiri de düzenlemektedir: kişi, neticeyi öngörmesine rağmen basit bir güven veya hafiflik içerisinde neticenin gerçekleşmeyeceğini düşünerek davranışta bulunursa, bilinçli taksir söz konusu olur. Bu ayrım, özellikle cezanın belirlenmesi noktasında önem arz eder.
3. Taksirle Ölüme Sebebiyet Verme Suçunun Unsurları
Taksirle ölüme sebebiyet verme suçu, TCK’nın 85. maddesinde düzenlenmiştir. Maddenin birinci fıkrası basit taksir halini, ikinci fıkrası ise bilinçli taksir halini kapsamaktadır. Bu suçun unsurları aşağıdaki şekilde sıralanabilir:
a) Fail: Suçun faili herkes olabilir. Gerçek kişiler tarafından işlenebilir; tüzel kişiler fail olamaz ancak idari yaptırımlar söz konusu olabilir.
b) Fiil: Failin hukuka aykırı, dikkat ve özen yükümlülüğüne aykırı bir hareket gerçekleştirmesi gerekir. Bu hareketin, failin öngörmediği ancak öngörmesi gereken bir ölüm neticesine yol açması gerekir.
c) Netice: Mağdurun ölümü bu suçun maddi unsurunu oluşturur. Ölümün, failin davranışıyla nedensellik bağı içerisinde gerçekleşmiş olması gerekir.
d) Nedensellik Bağı: Fiil ile ölüm neticesi arasında uygun illiyet bağı bulunmalıdır.
e) Taksir: Failin kusuru taksir türünden olmalı, yani dikkat ve özen yükümlülüğüne aykırılık sonucu neticenin gerçekleşmesi söz konusu olmalıdır.
4. Suçun Hukuki Konusu ve Korunan Hukuki Yarar
Taksirle ölüme sebebiyet verme suçunda korunan hukuki yarar bireyin yaşama hakkıdır. Bu suçla, bireyin yaşamı üzerindeki hukuki koruma güçlendirilmekte ve kişilerin toplum içinde dikkat ve özen yükümlülüklerine riayet etmeleri beklenmektedir.
5. Suçun Nitelikli Halleri
TCK m.85/2’de, bilinçli taksir hali düzenlenmiştir. Bilinçli taksir, cezanın artırılmasına yol açan bir nitelikli haldir. Eğer fail, ölüm neticesini öngörmesine rağmen, gerçekleşmeyeceği inancıyla hareket etmişse, ceza üçte birden yarısına kadar artırılır.
TCK m.85/2 ayrıca birden fazla kişinin ölümü veya bir kişinin ölümü ile birlikte bir ya da birden fazla kişinin yaralanması hâlinde verilecek cezanın artırılmasını da öngörür. Bu durumda verilecek ceza 2 yıldan 15 yıla kadar hapis cezasıdır.
6. Cezai Yaptırımlar
TCK m.85/1 uyarınca taksirle bir kişinin ölümüne sebebiyet veren kişi, iki yıldan altı yıla kadar hapis cezası ile cezalandırılır. Bilinçli taksir halinde ceza artırılarak uygulanır.
TCK m.85/2’ye göre birden fazla kişinin ölümü veya bir kişinin ölümüyle birlikte birden fazla kişinin yaralanması durumunda ise ceza iki yıldan on beş yıla kadar hapis cezasıdır.
7. Hükmün Açıklanmasının Geri Bırakılması (HAGB) ve Erteleme
Taksirle ölüme sebebiyet verme suçunda, verilen cezanın 2 yıl veya altında olması durumunda ve diğer yasal koşulların da gerçekleşmesi halinde hükmün açıklanmasının geri bırakılması veya cezanın ertelenmesi mümkündür. Ancak mağdurun ölmesi nedeniyle bu tür durumlarda mağdur yakınlarının talepleri ve mağduriyetin ağırlığı dikkate alınarak uygulama yapılmaktadır.
8. Şikâyet, Zamanaşımı ve Dava Koşulları
Taksirle ölüme sebebiyet verme suçu re’sen soruşturulan ve kovuşturulan bir suçtur; şikâyet aranmaz. Suçun dava zamanaşımı süresi genel hükümler uyarınca 15 yıldır (TCK m.66/1-e).
9. Uygulamada Taksirle Ölüme Sebebiyet Verme Suçuna Örnekler
-
Trafik kazaları: En yaygın örneklerden biridir. Sürücünün kırmızı ışıkta geçmesi, hız limitini aşması veya alkollü şekilde araç kullanması sonucunda bir kişinin ölmesi, taksirle ölüme sebebiyet verme suçunu oluşturabilir.
-
İş kazaları: İşverenin gerekli iş güvenliği önlemlerini almaması sonucu çalışan bir işçinin hayatını kaybetmesi.
-
Tıbbi malpraktis: Hekimin mesleki özen ve dikkat yükümlülüğüne aykırı davranması sonucu hastanın hayatını kaybetmesi durumu.
10. Ceza Sorumluluğu Açısından Değerlendirme
Taksirle ölüme sebebiyet verme suçu bakımından failin kastı olmamakla birlikte kusur derecesi önem arz eder. Basit taksir ile bilinçli taksir ayrımı, failin cezai sorumluluğunu doğrudan etkilemektedir. Bilinçli taksir halinde, failin öngörüsü mevcut olduğu için cezanın artırılması söz konusudur. Bu nedenle her somut olayda failin olay öncesi ve olay anındaki öngörü kapasitesi, bilgi ve tecrübe düzeyi, mesleği gibi unsurlar dikkate alınarak değerlendirme yapılır.
11. Hukuki ve Toplumsal Önemi
Taksirle ölüme sebebiyet verme suçu, yalnızca ceza hukukunun değil, aynı zamanda toplumsal güvenlik ve yaşam hakkının korunması açısından da büyük önem taşır. Suçun işlenmesini önlemeye yönelik alınacak tedbirler, örneğin trafik eğitimi, iş güvenliği denetimleri, mesleki yeterlilik uygulamaları gibi koruyucu önlemler, hem suçun önlenmesine hem de adaletin sağlanmasına katkı sağlar.
12. Sonuç
Taksirle ölüme sebebiyet verme suçu, dikkat ve özen yükümlülüğünün ihlali sonucu bireyin hayatına son verilmesi durumunda oluşan önemli bir suç tipidir. Türk Ceza Kanunu, bu suçla ilgili olarak failin kastı olmamasına rağmen, toplum düzenini ve bireyin yaşam hakkını korumayı amaçlayarak cezai yaptırımlar öngörmüştür. Bilinçli taksir ayrımı ve nitelikli haller ile birlikte, ceza adaleti sisteminin esnekliğini sağlayan düzenlemeler, her somut olayda hakkaniyete uygun bir karar verilmesini mümkün kılmaktadır. Dolayısıyla, hem uygulayıcılar hem de toplum açısından dikkatli değerlendirilmesi gereken bir suç tipidir.
Makaleler | Avukat Uğur Azap Antalya Hukuk Ofisi
Toplam 699 konu bulundu
-
-
Suç işlemeye tahrikMadde 214- (1) Suç işlemek için alenen tahrikte bulunan kişi, altı aydan beş yıla kadar hapis cezası ile cezalandırılır.(2) Halkın bir kısmını diğer bir kısmına karşı silahlandırarak, birbirini öldürmeye tahrik eden kişi, onbeş yıldan yirmidört yıla kadar hapis cezası ile cezalandırılır.(3) Tahrik konusu suçların işlenmesi halinde, tahrik eden kişi, bu suçlara azmettiren... +Devamını oku
-
Yaralama Suçu ve Hukuki BoyutuTürk Ceza Kanunu (TCK) kapsamında ele alınan yaralama suçu, bir kişinin vücut bütünlüğüne kasten zarar verilmesi anlamına gelir. TCK’nın 86. maddesinde düzenlenen bu suç, basit yaralama ve nitelikli yaralama olmak üzere ikiye ayrılır. Suçun oluşabilmesi için mağdurun bedensel veya ruhsal sağlığının bozulması gerekmektedir.Basit Yaralama Suçu ve CezasıTCK 86/1’e göre... +Devamını oku
-
Karşılıklılık koşuluCeza kanunu Madde 343- (1) Bu bölümde yazılı hükümlerin uygulanması, karşılıklılık koşuluna bağlıdır.
-
Yabancı devlet bayrağına karşı hakaretMadde 341- (1) Resmen çekilmiş olan yabancı devlet bayrağını veya diğer egemenlik alametlerini alenen tahkir eden kimseye üç aydan bir yıla kadar hapis cezası verilir.(2) Bu suçtan dolayı soruşturma ve kovuşturma yapılması, ilgili devletin şikayetine bağlıdır.
-
Hükümlü veya tutuklunun kaçmasıMadde 292- (1) Tutukevinden, ceza infaz kurumundan veya gözetimi altında bulunduğu görevlilerin elinden kaçan tutuklu veya hükümlü hakkında altı aydan bir yıla kadar hapis cezasına hükmolunur.(2) Bu suçun, cebir veya tehdit kullanılarak işlenmesi halinde, bir yıldan üç yıla kadar hapis cezasına hükmolunur.(3) Bu suçun, silahlı olarak ya da birden çok tutuklu veya... +Devamını oku
-
TCK Madde 243: Bilişim Sistemine Girme Suçu – Türk Ceza Hukuku Açısından Bir İncelemeGünümüzde dijitalleşmenin artmasıyla birlikte bilişim sistemlerine yönelik suçlar da önem kazanmıştır.Türk Ceza Kanunu’nun 243. maddesi, bilişim sistemine hukuka aykırı olarak girilmesini ve orada kalmaya devam edilmesini suç olarak düzenlemiştir.Bu maddeyle korunan hukuki değer, bilişim sistemlerinin güvenliği... +Devamını oku
-
Geniş bağlantı sebebiyle birleştirmeMADDE 11(1) Mahkeme, bakmakta olduğu birden çok dava arasında bağlantı görürse, bu bağlantı 8 inci maddede gösterilen türden olmasa bile, birlikte bakmak ve hükme bağlamak üzere bu davaların birleştirilmesine karar verebilir.
-
Kamu Barışına Karşı SuçlarHalk arasında korku ve panik yaratmak amacıyla tehditMadde 213- (1) Halk arasında endişe, korku ve panik yaratmak amacıyla hayat, sağlık, vücut veya cinsel dokunulmazlık ya da malvarlığı bakımından alenen tehditte bulunan kişi, iki yıldan dört yıla kadar hapis cezası ile cezalandırılır.(2) Suçun silahla işlenmesi halinde, verilecek ceza, kullanılan silahın niteliğine... +Devamını oku
-
Hürriyete Karşı SuçlarTehditTCK Madde 106(1) Bir başkasını, kendisinin veya yakınının hayatına, vücut veya cinsel dokunulmazlığına yönelik bir saldırı gerçekleştireceğinden bahisle tehdit eden kişi, altı aydan 44 18/6/2014 tarihli ve 6545 sayılı Kanunun 60 ıncı maddesiyle bu fıkrada yer alan “altı aydan iki” ibaresi “iki yıldan beş” şeklinde değiştirilmiştir. 45 18/6/2014 tarihli ve... +Devamını oku
-
Seferberlikle ilgili görevin ihmaliMadde 324- (1) Sulh zamanında seferberlikle ilgili görevlerini ihmal eden veya geciktiren kamu görevlisine altı aydan üç yıla kadar hapis cezası verilir.
-
Malvarlığına Karşı SuçlarHırsızlıkTCK Madde 141 Hırsızlık(1) Zilyedinin rızası olmadan başkasına ait taşınır bir malı, kendisine veya başkasına bir yarar sağlamak maksadıyla bulunduğu yerden alan kimseye bir yıldan üç yıla kadar hapis cezası verilir.(2) (Mülga: 2/7/2012-6352/105 md.)Nitelikli hırsızlıkNitelikli hırsızlık TCK Madde 142(1) Hırsızlık suçunun;a) Kime ait olursa olsun kamu kurum... +Devamını oku
-
Malvarlığına Karşı SuçlarHırsızlıkYağma TCK Madde (TCK 148)(1) Bir başkasını, kendisinin veya yakınının hayatına, vücut veya cinsel dokunulmazlığına yönelik bir saldırı gerçekleştireceğinden ya da malvarlığı itibarıyla büyük bir zarara uğratacağından bahisle tehdit ederek veya cebir kullanarak, bir malı teslime veya malın alınmasına karşı koymamaya mecbur kılan kişi, altı yıldan on yıla... +Devamını oku
-
Hak kullanımını ve beslenmeyi engellemeMadde 298- (1) Ceza infaz kurumları ve tutukevlerinde bulunan hükümlü ve tutukluların haberleşmelerini, ziyaretçileriyle görüşmelerini, iyileştirme ve eğitim programları çerçevesinde eğitim ve spor, meslek kazandırma ve işyurdu çalışmaları ile diğer sosyal ve kültürel faaliyetlere katılmalarını, kurum tabibince muayene ve tedavi edilmelerini, müdafi veya... +Devamını oku
-
Suçluyu kayırmaMadde 283- (1) Suç işleyen bir kişiye araştırma, yakalanma, tutuklanma veya hükmün infazından kurtulması için imkan sağlayan kimse, altı aydan beş yıla kadar hapis cezası ile cezalandırılır.(2) Bu suçun kamu görevlisi tarafından göreviyle bağlantılı olarak işlenmesi halinde, verilecek ceza yarı oranında artırılır.(3) Bu suçun üstsoy, altsoy, eş, kardeş veya diğer suç ortağı... +Devamını oku
-
Genel Ahlaka Karşı SuçlarHayasızca hareketlerMadde 225- (1) Alenen cinsel ilişkide bulunan veya teşhircilik yapan kişi, altı aydan bir yıla kadar hapis cezası ile cezalandırılır. MüstehcenlikMadde 226- (1) a) Bir çocuğa müstehcen görüntü, yazı veya sözleri içeren ürünleri veren ya da bunların içeriğini gösteren, okuyan, okutan veya dinleten,b) Bunların içeriklerini çocukların girebileceği... +Devamını oku
-
Kasten Yaralama Suçları ve Cezaları: Türk Ceza Hukuku'na Göre Detaylı İncelemeKasten yaralama suçu, Türk Ceza Kanunu (TCK) kapsamında düzenlenen ve bireylerin vücut bütünlüğüne karşı işlenen suçlar arasında yer alan önemli bir fiildir. Bu suç, mağdurun fiziksel olarak zarar görmesine neden olan eylemleri kapsar. Kasten yaralama suçları ve cezaları, suçu işleyenin niyetine, kullanılan yönteme ve... +Devamını oku
-
Yardım veya bildirim yükümlülüğünün yerine getirilmemesiCeza kanunu Madde 98- (1) Yaşı, hastalığı veya yaralanması dolayısıyla ya da başka herhangi bir nedenle kendini idare edemeyecek durumda olan kimseye hal ve koşulların elverdiği ölçüde yardım etmeyen ya da durumu derhal ilgili makamlara bildirmeyen kişi, bir yıla kadar hapis veya adlî para cezası ile cezalandırılır.(2) Yardım veya bildirim... +Devamını oku
-
Göreve ilişkin sırrın açıklanması Madde 258(1) Görevi nedeniyle kendisine verilen veya aynı nedenle bilgi edindiği ve gizli kalması gereken belgeleri, kararları ve emirleri ve diğer tebligatı açıklayan veya yayınlayan veya ne suretle olursa olsun başkalarının bilgi edinmesini kolaylaştıran kamu görevlisine, bir yıldan dört yıla kadar hapis cezası verilir.(2) Kamu görevlisi sıfatı sona erdikten... +Devamını oku
-
Yabancı Devletlerle Olan İlişkilere Karşı SuçlarKarşılıklılık koşuluMadde 343- (1) Bu bölümde yazılı hükümlerin uygulanması, karşılıklılık koşuluna bağlıdır.
-
Silâh sağlamaMadde 315- (1) Yukarıdaki maddede tanımlanan örgütlerin faaliyetlerinde kullanılmak maksadıyla bunların amaçlarını bilerek, bu örgütlere üretmek, satın almak veya ülkeye sokmak suretiyle silah temin eden, nakleden veya depolayan kişi, on yıldan onbeş yıla kadar hapis cezası ile cezalandırılır.
-
DilencilikMadde 229- (1) Çocukları, beden veya ruh bakımından kendini idare edemeyecek durumda bulunan kimseleri dilencilikte araç olarak kullanan kişi, bir yıldan üç yıla kadar hapis cezası ile cezalandırılır.(2) Bu suçun üçüncü derece dahil kan veya kayın hısımları ya da eş tarafından işlenmesi halinde verilecek ceza yarı oranında artırılır.(3) Bu suçun örgüt faaliyeti çerçevesinde işlenmiş... +Devamını oku
-
İşkence ve EziyetİşkenceCeza kanunu Madde 94- (1) Bir kişiye karşı insan onuruyla bağdaşmayan ve bedensel veya ruhsal yönden acı çekmesine, algılama veya irade yeteneğinin etkilenmesine, aşağılanmasına yol açacak davranışları gerçekleştiren kamu görevlisi hakkında üç yıldan oniki yıla kadar hapis cezasına hükmolunur. (Ek cümle:12/5/2022-7406/4 md.) Suçun kadına karşı işlenmesi hâlinde cezanın alt... +Devamını oku
-
Cinsel Dokunulmazlığa Karşı SuçlarCinsel saldırıCeza kanunu Madde 102- (Değişik: 18/6/2014-6545/58 md.) (1) Cinsel davranışlarla bir kimsenin vücut dokunulmazlığını ihlâl eden kişi, mağdurun şikâyeti üzerine, beş yıldan on yıla kadar hapis cezası ile cezalandırılır. Cinsel davranışın sarkıntılık düzeyinde kalması hâlinde iki yıldan beş yıla kadar hapis cezası verilir.(2) Fiilin vücuda organ veya... +Devamını oku
-
Suç üstlenmeMadde 270- (1) Yetkili makamlara, gerçeğe aykırı olarak, suçu işlediğini veya suça katıldığını bildiren kimseye iki yıla kadar hapis cezası verilir. Bu suçun üstsoy, altsoy, eş veya kardeşi cezadan kurtarmak amacıyla işlenmesi halinde; verilecek cezanın dörtte üçü indirilebileceği gibi tamamen de kaldırılabilir.
-
Zor kullanma yetkisine ilişkin sınırın aşılmasıMadde 256- (1) Zor kullanma yetkisine sahip kamu görevlisinin, görevini yaptığı sırada, kişilere karşı görevinin gerektirdiği ölçünün dışında kuvvet kullanması halinde, kasten yaralama suçuna ilişkin hükümler uygulanır.
-
Halkı Yanıltıcı Bilgiyi Alenen Yayma Suçu: TCK m.217 Kapsamında Hukuki DeğerlendirmeTürk Ceza Kanunu'nun 217. maddesi, halkı yanıltıcı bilgiyi alenen yayma suçunu düzenlemektedir ve bu suç, toplumda kamu düzenini bozma veya korku yaratma amacı güderek yanıltıcı bilgilerin yayılmasına yönelik eylemleri kapsar. TCK m.217/1, bu suçu işleyen kişilerin hapis cezası ile cezalandırılacağını belirtir. Bu... +Devamını oku
-
Aile Düzenine Karşı SuçlarBirden çok evlilik, hileli evlenme, dinsel törenMadde 230- (1) Evli olmasına rağmen, başkasıyla evlenme işlemi yaptıran kişi, altı aydan iki yıla kadar hapis cezası ile cezalandırılır.(2) Kendisi evli olmamakla birlikte, evli olduğunu bildiği bir kimse ile evlilik işlemi yaptıran kişi de yukarıdaki fıkra hükmüne göre cezalandırılır.(3) Gerçek kimliğini saklamak suretiyle... +Devamını oku
-
Çocuğun soybağını değiştirmeMadde 231- (1) Bir çocuğun soybağını değiştiren veya gizleyen kişi, bir yıldan üç yıla kadar hapis cezası ile cezalandırılır.(2) Özen yükümlülüğüne aykırı davranarak, sağlık kurumundaki bir çocuğun başka bir çocukla karışmasına neden olan kişi, bir yıla kadar hapis cezası ile cezalandırılır
-
Aile Düzenine Karşı SuçlarKötü muameleMadde 232- (1) Aynı konutta birlikte yaşadığı kişilerden birine karşı kötü muamelede bulunan kimse, iki aydan bir yıla kadar hapis cezası ile cezalandırılır.(2) İdaresi altında bulunan veya büyütmek, okutmak, bakmak, muhafaza etmek veya bir meslek veya sanat öğretmekle yükümlü olduğu kişi üzerinde, sahibi bulunduğu terbiye hakkından doğan disiplin yetkisini... +Devamını oku
-
Anayasayı ihlalMadde 309- (1) Cebir ve şiddet kullanarak, Türkiye Cumhuriyeti Anayasasının öngördüğü düzeni ortadan kaldırmaya veya bu düzen yerine başka bir düzen getirmeye veya bu düzenin fiilen uygulanmasını önlemeye teşebbüs edenler ağırlaştırılmış müebbet hapis cezası ile cezalandırılırlar.(2) Bu suçun işlenmesi sırasında başka suçların işlenmesi halinde, ayrıca bu suçlardan dolayı ilgili... +Devamını oku
-
Neticesi sebebiyle ağırlaşmış yaralamaCeza kanunu Madde 87- (1) Kasten yaralama fiili, mağdurun;a) Duyularından veya organlarından birinin işlevinin sürekli zayıflamasına,b) Konuşmasında sürekli zorluğa,c) Yüzünde sabit ize,d) Yaşamını tehlikeye sokan bir duruma,e) Gebe bir kadına karşı işlenip de çocuğunun vaktinden önce doğmasına,Neden olmuşsa, yukarıdaki Ceza kanunu Maddeye göre belirlenen... +Devamını oku
-
Devletin Egemenlik Alametlerine ve Organlarının Saygınlığına Karşı SuçlarCumhurbaşkanına hakaretMadde 299- (1) Cumhurbaşkanına hakaret eden kişi, bir yıldan dört yıla kadar hapis cezası ile cezalandırılır.(2) (Değişik: 29/6/2005 – 5377/35 md.) Suçun alenen işlenmesi hâlinde, verilecek ceza altıda biri oranında artırılır.(3) Bu suçtan dolayı kovuşturma yapılması, Adalet Bakanının iznine bağlıdır.... +Devamını oku
