Malvarlığına Karşı SuçlarNitelikli yağma Madde 149(1) Yağma suçunun;a) Silahla,b) Kişinin kendisini tanınmayacak bir hale koyması suretiyle,c) Birden fazla kişi tarafından birlikte,d) (Değişik: 18/6/2014-6545/64 md.) Yol kesmek suretiyle ya da konutta, işyerinde veya bunların eklentilerinde,e) Beden veya ruh bakımından kendisini savunamayacak durumda bulunan kişiye karşı,f) Var olan veya var... +Devamını oku
Taksirle Ölüme Sebebiyet Verme Suçu, Cezası Davası
TAKSİRLE ÖLÜME SEBEBİYET VERME SUÇU VE TÜRK CEZA HUKUKUNDAKİ DÜZENLEMESİ
1. Giriş
Taksirle ölüme sebebiyet verme suçu, Türk Ceza Hukuku’nda dikkat çeken ve uygulamada oldukça sık karşılaşılan bir suç tipidir. Bu suç tipi genellikle trafik kazaları, iş kazaları, ihmali davranışlar veya öngörülebilir tehlikelerin dikkate alınmaması gibi durumlar sonucunda meydana gelmektedir. Türk Ceza Kanunu, suçun oluşması için failin kastının bulunmamasını, ancak dikkat ve özen yükümlülüğüne aykırı bir davranış sonucu bir kimsenin ölümüne neden olunmasını aramaktadır. Bu bağlamda, taksirle ölüme sebebiyet verme suçu, hem ceza sorumluluğu hem de kusur değerlendirmesi açısından önemli hukuki meseleler barındırmaktadır.
2. Taksir Kavramı ve Hukuki Tanımı
Taksir, Türk Ceza Kanunu’nun 22. maddesinde tanımlanmıştır. Buna göre, dikkat ve özen yükümlülüğüne aykırı bir davranışla suçun neticesinin öngörülememesi durumunda taksirden söz edilir. Kanun, ayrıca bilinçli taksiri de düzenlemektedir: kişi, neticeyi öngörmesine rağmen basit bir güven veya hafiflik içerisinde neticenin gerçekleşmeyeceğini düşünerek davranışta bulunursa, bilinçli taksir söz konusu olur. Bu ayrım, özellikle cezanın belirlenmesi noktasında önem arz eder.
3. Taksirle Ölüme Sebebiyet Verme Suçunun Unsurları
Taksirle ölüme sebebiyet verme suçu, TCK’nın 85. maddesinde düzenlenmiştir. Maddenin birinci fıkrası basit taksir halini, ikinci fıkrası ise bilinçli taksir halini kapsamaktadır. Bu suçun unsurları aşağıdaki şekilde sıralanabilir:
a) Fail: Suçun faili herkes olabilir. Gerçek kişiler tarafından işlenebilir; tüzel kişiler fail olamaz ancak idari yaptırımlar söz konusu olabilir.
b) Fiil: Failin hukuka aykırı, dikkat ve özen yükümlülüğüne aykırı bir hareket gerçekleştirmesi gerekir. Bu hareketin, failin öngörmediği ancak öngörmesi gereken bir ölüm neticesine yol açması gerekir.
c) Netice: Mağdurun ölümü bu suçun maddi unsurunu oluşturur. Ölümün, failin davranışıyla nedensellik bağı içerisinde gerçekleşmiş olması gerekir.
d) Nedensellik Bağı: Fiil ile ölüm neticesi arasında uygun illiyet bağı bulunmalıdır.
e) Taksir: Failin kusuru taksir türünden olmalı, yani dikkat ve özen yükümlülüğüne aykırılık sonucu neticenin gerçekleşmesi söz konusu olmalıdır.
4. Suçun Hukuki Konusu ve Korunan Hukuki Yarar
Taksirle ölüme sebebiyet verme suçunda korunan hukuki yarar bireyin yaşama hakkıdır. Bu suçla, bireyin yaşamı üzerindeki hukuki koruma güçlendirilmekte ve kişilerin toplum içinde dikkat ve özen yükümlülüklerine riayet etmeleri beklenmektedir.
5. Suçun Nitelikli Halleri
TCK m.85/2’de, bilinçli taksir hali düzenlenmiştir. Bilinçli taksir, cezanın artırılmasına yol açan bir nitelikli haldir. Eğer fail, ölüm neticesini öngörmesine rağmen, gerçekleşmeyeceği inancıyla hareket etmişse, ceza üçte birden yarısına kadar artırılır.
TCK m.85/2 ayrıca birden fazla kişinin ölümü veya bir kişinin ölümü ile birlikte bir ya da birden fazla kişinin yaralanması hâlinde verilecek cezanın artırılmasını da öngörür. Bu durumda verilecek ceza 2 yıldan 15 yıla kadar hapis cezasıdır.
6. Cezai Yaptırımlar
TCK m.85/1 uyarınca taksirle bir kişinin ölümüne sebebiyet veren kişi, iki yıldan altı yıla kadar hapis cezası ile cezalandırılır. Bilinçli taksir halinde ceza artırılarak uygulanır.
TCK m.85/2’ye göre birden fazla kişinin ölümü veya bir kişinin ölümüyle birlikte birden fazla kişinin yaralanması durumunda ise ceza iki yıldan on beş yıla kadar hapis cezasıdır.
7. Hükmün Açıklanmasının Geri Bırakılması (HAGB) ve Erteleme
Taksirle ölüme sebebiyet verme suçunda, verilen cezanın 2 yıl veya altında olması durumunda ve diğer yasal koşulların da gerçekleşmesi halinde hükmün açıklanmasının geri bırakılması veya cezanın ertelenmesi mümkündür. Ancak mağdurun ölmesi nedeniyle bu tür durumlarda mağdur yakınlarının talepleri ve mağduriyetin ağırlığı dikkate alınarak uygulama yapılmaktadır.
8. Şikâyet, Zamanaşımı ve Dava Koşulları
Taksirle ölüme sebebiyet verme suçu re’sen soruşturulan ve kovuşturulan bir suçtur; şikâyet aranmaz. Suçun dava zamanaşımı süresi genel hükümler uyarınca 15 yıldır (TCK m.66/1-e).
9. Uygulamada Taksirle Ölüme Sebebiyet Verme Suçuna Örnekler
-
Trafik kazaları: En yaygın örneklerden biridir. Sürücünün kırmızı ışıkta geçmesi, hız limitini aşması veya alkollü şekilde araç kullanması sonucunda bir kişinin ölmesi, taksirle ölüme sebebiyet verme suçunu oluşturabilir.
-
İş kazaları: İşverenin gerekli iş güvenliği önlemlerini almaması sonucu çalışan bir işçinin hayatını kaybetmesi.
-
Tıbbi malpraktis: Hekimin mesleki özen ve dikkat yükümlülüğüne aykırı davranması sonucu hastanın hayatını kaybetmesi durumu.
10. Ceza Sorumluluğu Açısından Değerlendirme
Taksirle ölüme sebebiyet verme suçu bakımından failin kastı olmamakla birlikte kusur derecesi önem arz eder. Basit taksir ile bilinçli taksir ayrımı, failin cezai sorumluluğunu doğrudan etkilemektedir. Bilinçli taksir halinde, failin öngörüsü mevcut olduğu için cezanın artırılması söz konusudur. Bu nedenle her somut olayda failin olay öncesi ve olay anındaki öngörü kapasitesi, bilgi ve tecrübe düzeyi, mesleği gibi unsurlar dikkate alınarak değerlendirme yapılır.
11. Hukuki ve Toplumsal Önemi
Taksirle ölüme sebebiyet verme suçu, yalnızca ceza hukukunun değil, aynı zamanda toplumsal güvenlik ve yaşam hakkının korunması açısından da büyük önem taşır. Suçun işlenmesini önlemeye yönelik alınacak tedbirler, örneğin trafik eğitimi, iş güvenliği denetimleri, mesleki yeterlilik uygulamaları gibi koruyucu önlemler, hem suçun önlenmesine hem de adaletin sağlanmasına katkı sağlar.
12. Sonuç
Taksirle ölüme sebebiyet verme suçu, dikkat ve özen yükümlülüğünün ihlali sonucu bireyin hayatına son verilmesi durumunda oluşan önemli bir suç tipidir. Türk Ceza Kanunu, bu suçla ilgili olarak failin kastı olmamasına rağmen, toplum düzenini ve bireyin yaşam hakkını korumayı amaçlayarak cezai yaptırımlar öngörmüştür. Bilinçli taksir ayrımı ve nitelikli haller ile birlikte, ceza adaleti sisteminin esnekliğini sağlayan düzenlemeler, her somut olayda hakkaniyete uygun bir karar verilmesini mümkün kılmaktadır. Dolayısıyla, hem uygulayıcılar hem de toplum açısından dikkatli değerlendirilmesi gereken bir suç tipidir.
Makaleler | Avukat Uğur Azap Antalya Hukuk Ofisi
Toplam 699 konu bulundu
-
-
Zor kullanma yetkisine ilişkin sınırın aşılmasıMadde 256- (1) Zor kullanma yetkisine sahip kamu görevlisinin, görevini yaptığı sırada, kişilere karşı görevinin gerektirdiği ölçünün dışında kuvvet kullanması halinde, kasten yaralama suçuna ilişkin hükümler uygulanır.
-
Güveni kötüye kullanmaMadde 155(1) Başkasına ait olup da, muhafaza etmek veya belirli bir şekilde kullanmak üzere zilyedliği kendisine devredilmiş olan mal üzerinde, kendisinin veya başkasının yararına olarak, zilyedliğin devri amacı dışında tasarrufta bulunan veya bu devir olgusunu inkar eden kişi, şikayet üzerine, altı aydan iki yıla kadar hapis ve adlî para cezası ile cezalandırılır. (2)... +Devamını oku
-
Görevli olmayan hâkim veya mahkemenin işlemleriMADDE 7(1) Yenilenmesi mümkün olmayanlar dışında, görevli olmayan hâkim veya mahkemece yapılan işlemler hükümsüzdür.
-
Banka veya kredi kartlarının kötüye kullanılmasıMadde 245 – (Değişik: 29/6/2005 – 5377/27 md.) (1) Başkasına ait bir banka veya kredi kartını, her ne suretle olursa olsun ele geçiren veya elinde bulunduran kimse, kart sahibinin veya kartın kendisine verilmesi gereken kişinin rızası olmaksızın bunu kullanarak veya kullandırtarak kendisine veya başkasına yarar sağlarsa, üç yıldan altı yıla kadar... +Devamını oku
-
Ekonomi, Sanayi ve Ticarete İlişkin Suçlarİhaleye fesat karıştırmaMadde 235- (1) (Değişik: 11/4/2013-6459/12 md.) Kamu kurumu veya kuruluşları adına yapılan mal veya hizmet alım veya satımlarına ya da kiralamalara ilişkin ihaleler ile yapım ihalelerine fesat karıştıran kişi, üç yıldan yedi yıla kadar hapis cezası ile cezalandırılır.(2) Aşağıdaki hallerde ihaleye fesat karıştırılmış sayılır:a)... +Devamını oku
-
Malvarlığına Karşı SuçlarHırsızlıkKullanma hırsızlığı TCK Madde 146(1) Hırsızlık suçunun, malın geçici bir süre kullanılıp zilyedine iade edilmek üzere işlenmesi halinde, şikayet üzerine, verilecek ceza yarı oranına kadar indirilir.Ancak malın suç işlemek için kullanılmış olması halinde bu hüküm uygulanmaz.Zorunluluk hâliMadde 147(1) Hırsızlık suçunun ağır ve acil bir ihtiyacı karşılamak... +Devamını oku
-
Dolandırıcılık Suçu (TCK 157-159)1. Dolandırıcılık Suçunun Tanımı ve Hukuki DayanağıDolandırıcılık suçu, Türk Ceza Kanunu'nun (TCK) 157. maddesinde düzenlenmiştir. Kanun maddesine göre, "Hileli davranışlarla bir kimseyi aldatıp, onun veya başkasının zararına olarak kendisine veya başkasına yarar sağlayan kişi, dolandırıcılık suçunu işlemiş olur."2. Dolandırıcılık Suçunun UnsurlarıDolandırıcılık... +Devamını oku
-
IBAN Kiralamanın Cezası ve Savunma Süreçleri – Türk Ceza Hukuku Açısından Akademik İnceleme1. GirişGünümüzde dijital bankacılığın yaygınlaşması ile birlikte, bankacılık sistemleri suç örgütleri tarafından da istismar edilmeye başlanmıştır. Bu istismarın başlıca örneklerinden biri, "IBAN kiralama" olarak bilinen ve bireylerin banka hesaplarının üçüncü kişilerce kullanılmasıdır. Özellikle... +Devamını oku
-
Sağlık mesleği mensuplarının suçu bildirmemesi Madde 280- (1) Görevini yaptığı sırada bir suçun işlendiği yönünde bir belirti ile karşılaşmasına rağmen, durumu yetkili makamlara bildirmeyen veya bu hususta gecikme gösteren sağlık mesleği mensubu, bir yıla kadar hapis cezası ile cezalandırılır.(2) Sağlık mesleği mensubu deyiminden tabip, diş tabibi, eczacı, ebe, hemşire ve sağlık hizmeti... +Devamını oku
-
Ulaşım Araçlarına veya Sabit Platformlara Karşı SuçlarUlaşım araçlarının kaçırılması veya alıkonulmasıMadde 223- (1) Cebir veya tehdit kullanarak ya da hukuka aykırı başka bir davranışla kara ulaşım aracının hareket etmesini engelleyen, bu aracı hareket halinde iken durduran veya gitmekte olduğu yerden başka yere götüren kişi, bir yıldan üç yıla kadar hapis cezası ile cezalandırılır.(2) Suçun... +Devamını oku
-
Mala zarar vermeMadde 151(1) Başkasının taşınır veya taşınmaz malını kısmen veya tamamen yıkan, tahrip eden, yok eden, bozan, kullanılamaz hale getiren veya kirleten kişi, mağdurun şikayeti üzerine, dört aydan üç yıla kadar hapis veya adlî para cezası ile cezalandırılır.(2) (Mülga:9/7/2021-7332/17 md.) Mala zarar vermenin nitelikli halleriMadde 152- (1) Mala zarar verme suçunun;a) Kamu kurum ve... +Devamını oku
-
Seferberlikle ilgili görevin ihmaliMadde 324- (1) Sulh zamanında seferberlikle ilgili görevlerini ihmal eden veya geciktiren kamu görevlisine altı aydan üç yıla kadar hapis cezası verilir.
-
Yabancı devlet aleyhine asker toplamaMadde 306- (1) Türkiye Devletini savaş tehlikesi ile karşı karşıya bırakacak şekilde, yetkisiz olarak, yabancı bir devlete karşı asker toplayan veya diğer hasmane hareketlerde bulunan kimseye beş yıldan oniki yıla kadar hapis cezası verilir.(2) Fiil sonucu savaş meydana gelirse faile müebbet hapis cezası verilir.(3) Fiil, sadece yabancı devletle siyasal... +Devamını oku
-
Devletin Egemenlik Alametlerine ve Organlarının Saygınlığına Karşı SuçlarCumhurbaşkanına hakaretMadde 299- (1) Cumhurbaşkanına hakaret eden kişi, bir yıldan dört yıla kadar hapis cezası ile cezalandırılır.(2) (Değişik: 29/6/2005 – 5377/35 md.) Suçun alenen işlenmesi hâlinde, verilecek ceza altıda biri oranında artırılır.(3) Bu suçtan dolayı kovuşturma yapılması, Adalet Bakanının iznine bağlıdır.... +Devamını oku
-
Birden çok evlilik, hileli evlenme, dinsel törenMadde 230- (1) Evli olmasına rağmen, başkasıyla evlenme işlemi yaptıran kişi, altı aydan iki yıla kadar hapis cezası ile cezalandırılır.(2) Kendisi evli olmamakla birlikte, evli olduğunu bildiği bir kimse ile evlilik işlemi yaptıran kişi de yukarıdaki fıkra hükmüne göre cezalandırılır.(3) Gerçek kimliğini saklamak suretiyle bir başkasıyla evlenme... +Devamını oku
-
Halkı yanıltıcı bilgiyi alenen yaymaMadde 217/A- (Ek:13/10/2022-7418/29 md.) (1) Sırf halk arasında endişe, korku veya panik yaratmak saikiyle, ülkenin iç ve dış güvenliği, kamu düzeni ve genel sağlığı ile ilgili gerçeğe aykırı bir bilgiyi, kamu barışını bozmaya elverişli şekilde alenen yayan kimse, bir yıldan üç yıla kadar hapis cezasıyla cezalandırılır.(2) Fail, suçu gerçek kimliğini gizleyerek... +Devamını oku
-
Mal veya hizmet satımından kaçınmaMadde 240- (1) Belli bir mal veya hizmeti satmaktan kaçınarak kamu için acil bir ihtiyacın ortaya çıkmasına neden olan kişi, bir yıldan üç yıla kadar hapis cezası ile cezalandırılır.
-
Yabancı hizmetine asker yazma, yazılmaMadde 320- (1) Hükûmetin izni olmaksızın bir yabancı veya yabancı Devlet hizmetinde veya bunların lehinde çalışmak üzere Ülke içinde vatandaşlardan asker yazan veya vatandaşları silahlandıran kimseye üç yıldan altı yıla kadar hapis cezası verilir.(2) Asker yazılanlar veya silahlandırılanlar arasından asker veya askerlik çağında olanlar varsa ceza üçte biri... +Devamını oku
-
Kumar Oynatma Suçu: Türk Ceza Hukuku Açısından DeğerlendirmeKumar, Türk hukukunda hukuka aykırı ve toplumsal zararı yüksek bir faaliyet olarak kabul edilmekte ve bu nedenle yasaklanmıştır. Türk Ceza Kanunu’nda kumar oynama değil, kumar oynanması için yer ve imkân sağlama suçu cezai yaptırıma bağlanmıştır (TCK m.228). TCK m.228/1’e göre, “kumar oynanması için yer ve imkân sağlayan kişi, bir yıldan... +Devamını oku
-
Devlet güvenliği ile ilgili belgeleri elinde bulundurmaCeza kanunu Madde 339- (1) Devletin güvenliği veya iç veya dış siyasal yararları bakımından gizli kalması gereken bilgileri veya yetkili makamların açıklanmasını yasakladığı ve niteliği bakımından gizli kalması gereken hususları elde etmeye yarayan ve elde bulundurulması için kabul edilebilir bir neden gösterilemeyen belgelerle veya bu... +Devamını oku
-
DilencilikMadde 229- (1) Çocukları, beden veya ruh bakımından kendini idare edemeyecek durumda bulunan kimseleri dilencilikte araç olarak kullanan kişi, bir yıldan üç yıla kadar hapis cezası ile cezalandırılır.(2) Bu suçun üçüncü derece dahil kan veya kayın hısımları ya da eş tarafından işlenmesi halinde verilecek ceza yarı oranında artırılır.(3) Bu suçun örgüt faaliyeti çerçevesinde işlenmiş... +Devamını oku
-
Kamu Barışına Karşı SuçlarHalk arasında korku ve panik yaratmak amacıyla tehditMadde 213- (1) Halk arasında endişe, korku ve panik yaratmak amacıyla hayat, sağlık, vücut veya cinsel dokunulmazlık ya da malvarlığı bakımından alenen tehditte bulunan kişi, iki yıldan dört yıla kadar hapis cezası ile cezalandırılır.(2) Suçun silahla işlenmesi halinde, verilecek ceza, kullanılan silahın niteliğine... +Devamını oku
-
Halkı askerlikten soğutmaMadde 318- (1) (Değişik: 11/4/2013-6459/13 md.) Askerlik hizmetini yapanları firara sevk edecek veya askerlik hizmetine katılacak olanları bu hizmeti yapmaktan vazgeçirecek şekilde teşvik veya telkinde bulunanlara altı aydan iki yıla kadar hapis cezası verilir.(2) Fiil, basın ve yayın yolu ile işlenirse ceza yarısı oranında artırılır.
-
Dolandırıcılık Madde 157(1) Hileli davranışlarla bir kimseyi aldatıp, onun veya başkasının zararına olarak, kendisine veya başkasına bir yarar sağlayan kişiye bir yıldan beş yıla kadar hapis ve beşbin güne kadar adlî para cezası verilir.Nitelikli dolandırıcılık Madde 158(1) Dolandırıcılık suçunun;a) Dinî inanç ve duyguların istismar edilmesi suretiyle,b) Kişinin içinde bulunduğu tehlikeli durum... +Devamını oku
-
Devletin egemenlik alametlerini aşağılamaMadde 300- (1) Türk Bayrağını yırtarak, yakarak veya sair surette ve alenen aşağılayan kişi, bir yıldan üç yıla kadar hapis cezası ile cezalandırılır. Bu hüküm, Anayasada belirlenen beyaz ay yıldızlı al bayrak özelliklerini taşıyan ve Türkiye Cumhuriyeti Devletinin egemenlik alameti olarak kullanılan her türlü işaret hakkında uygulanır.(2) İstiklal Marşını... +Devamını oku
-
Yasama organına karşı suçMadde 311- (1) Cebir ve şiddet kullanarak Türkiye Büyük Millet Meclisini ortadan kaldırmaya veya Türkiye Büyük Millet Meclisinin görevlerini kısmen veya tamamen yapmasını engellemeye teşebbüs edenler ağırlaştırılmış müebbet hapis cezasıyla cezalandırılırlar.(2) Bu suçun işlenmesi sırasında başka suçların işlenmesi halinde, ayrıca bu suçlardan dolayı ilgili hükümlere göre... +Devamını oku
-
Temel millî yararlara karşı faaliyette bulunmak için yarar sağlamaMadde 305- (1) (Değişik fıkra: 29/6/2005 – 5377/38 md.) Temel millî yararlara karşı fiillerde bulunmak maksadıyla veya bu nedenle, yabancı kişi veya kuruluşlardan doğrudan doğruya veya dolaylı olarak kendisi veya başkası için maddi yarar sağlayan vatandaşa ya da Türkiye'de bulunan yabancıya, üç yıldan on yıla kadar hapis ve onbin... +Devamını oku
-
Fiyatları etkilemeMadde 237- (1) İşçi ücretlerinin veya besin veya malların değerlerinin artıp eksilmesi sonucunu doğurabilecek bir şekilde ve bu maksatla yalan haber veya havadis yayan veya sair hileli yollara başvuran kimseye bir yıldan üç yıla kadar hapis ve adlî para cezası verilir.(2) Fiil sonucu besin veya malların değerleri veya işçi ücretleri artıp eksildiği takdirde ceza yarısı oranında... +Devamını oku
-
Reşit olmayanla cinsel ilişkiTCK Madde 104(1) Cebir, tehdit ve hile olmaksızın, onbeş yaşını bitirmiş olan çocukla cinsel ilişkide bulunan kişi, şikayet üzerine, iki yıldan beş yıla kadar hapis cezası ile cezalandırılır.(2) (İptal: Anayasa Mahkemesinin 23/11/2005 tarihli ve E: 2005/103, K: 2005/89 sayılı kararı ile; Yeniden düzenleme: 18/6/2014-6545/60 md.) Suçun mağdur ile arasında evlenme... +Devamını oku
-
Çocuğun kaçırılması ve alıkonulmasıMadde 234- (1) Velayet yetkisi elinden alınmış olan ana veya babanın ya da üçüncü derece dahil kan hısmının, onaltı yaşını bitirmemiş bir çocuğu veli, vasi veya bakım ve gözetimi altında bulunan kimsenin yanından cebir veya tehdit kullanmaksızın kaçırması veya alıkoyması halinde, üç aydan bir yıla kadar hapis cezasına hükmolunur.(2) Fiil cebir veya tehdit... +Devamını oku
-
Kumar oynanması için yer ve imkan sağlama[1] Madde 228- (1) Kumar oynanması için yer ve imkan sağlayan kişi, bir yıldan üç yıla kadar hapis ve iki yüz günden aşağı olmamak üzere adlî para cezası ile cezalandırılır.[2](2) Çocukların kumar oynaması için yer ve imkan sağlanması halinde, verilecek ceza bir katı oranında artırılır.(3) (Ek: 15/8/2017-KHK-694/139 md.; Aynen kabul: 1/2/2018-7078/134 md... +Devamını oku
-
Hakaret Suçu Nedir? Hakaret Suçları ve CezalarıHakaret Suçunun TanımıHakaret suçu, bir bireyin onur, şeref ve saygının zedelenmesine neden olan söz veya davranışlarla gerçekleşen bir suçtur. Türk Ceza Kanunu'nda (TCK) bu suç 125. maddede düzenlenmiştir. Hakaret, doğrudan ya da dolaylı yoldan bir kişiye yöneltilen aşağılayıcı, onur kırıcı ve küçük düşürücü ifadeler içerir.Hakaret Suçunun... +Devamını oku
